Bệnh chết nhanh trên tiêu – Triệu chứng và cách phòng trừ

Bệnh chết nhanh trên cây tiêu

Bài viết chia sẻ một số thông tin về “Bệnh chết nhanh trên cây tiêu“: triệu chứng, cách nhận biết và một số phương pháp phòng trừ, xử lý bệnh tiêu chết nhanh.

Bệnh chết nhanh trên cây tiêu (Quick wilt, Phytophthora foot rot)
Bệnh chết nhanh trên cây tiêu (Quick wilt, Phytophthora foot rot)

Bệnh tiêu chết nhanh là gì?

Đúng như tên gọi của bệnh, Khi mắc bệnh này, cây tiêu đang xanh tốt bỗng “ủ rũ” như thiếu nước, lá héo dần nhưng vẫn còn xanh, bứt khá dai, sau đó mới trở nên úa vàng nhưng không kịp rụng, chết khô cùng dây tiêu, kiểm tra phần gốc tiêu bị bệnh thì thấy rễ bị thối đen, đặc biệt là phần cổ rễ. Khi ngửi thì có mùi hôi nhẹ. Các dấu hiệu héo rũ xuất hiện nhanh trong vòng 7-10 ngày. Cây tiêu chết hẳn vài tuần sau đó.

Khi tiêu bị bệnh chết nhanh, gần như không thể cứu chữa được nữa, vì nấm đã tấn công vào phần rễ, thân trước đó 2-3 tháng. Chữa trị tốn kém nhưng không mang lại nhiều hiệu quả.

Bệnh có tên tiếng Anh là: Quick wilt, Phytophthora foot rot.

Dấu hiệu nhận biết bệnh tiêu chết nhanh

Như đã nói trên, triệu chứng và dấu hiệu nhận biết của bệnh nhanh bao gồm: Cây đột ngột héo rũ như thiếu nước, lá không chuyển sang màu vàng như bệnh tiêu chết chậm, mà héo dần và chuyển sang khô rũ cùng dây tiêu, cây chết quá nhanh nên lá không kịp rụng. Thân và đốt tiêu thâm đen, thối dần. sau khoảng 1-2 tuần thì cây tiêu chết hẳn. Đây cũng là điểm khác nhau để phân biệt so với bệnh vàng lá chết chậm trên cây tiêu.

Nguyên nhân của bệnh tiêu chết nhanh

Tiêu chết nhanh là do sự tấn công của 5-7 chủng nấm đồng loạt, nhưng gây hại mạnh nhất là chủng nấm Phytophthora (vì vậy trong tiếng Anh bệnh chết nhanh còn có tên là Phytophthora foot rot). Các loại nấm này tấn công vào tất cả các bộ phận trên cây tiêu, từ lá, đốt, chùm quả, rễ ngầm trong đất, thông qua các vết thương hở do quá trình canh tác hoặc các vết đốt do rệt sáp, nốt sần do các loại tuyến trùng trên rễ. Mặt khác nấm bệnh có thể thẩm thấu xâm nhập vào các tế bào vỏ rễ của cây mặc dù cây không hề bị tổn thương hay vết thương hở. Điển hình là ở các vùng rễ tiếp giáp với mặt đất (vùng cổ rễ) để gây hại.

Trong vòng 5-7 ngày, nấm và vi khuẩn có hại tấn công phá hủy bộ rễ, quá trình dẫn nước và chất dinh dưỡng lên thân tiêu bị ngừng hẳn dẫn đến tiêu chết đột ngột. Khó có thể phục hồi được.

Thường xuất hiện trong mùa mưa hoặc sau một đợt hạn kéo dài gặp mưa lớn. Bệnh chết nhanh lây lan dần sang các cây tiêu khác thông qua dòng nước mưa hoặc các dụng cụ làm việc: kéo cắt cành, cuốc, xẻng…

Phương pháp phòng trừ bệnh tiêu chết nhanh

Tương tự như bệnh tiêu chết chậm, bệnh chết nhanh cũng do nấm gây ra, nên phòng trừ là chủ yếu. Các biện pháp cụ thể như sau:

  • Không trồng tiêu trên các vườn cà phê, vườn tiêu vừa bị tuyến trùng phải nhổ bỏ, nếu muốn trồng lại thì phải tiến hành cày xới, thu gom rễ, phơi đất, sau đó luân canh ít nhất 2-3 vụ màu. Để diệt mầm tuyến trùng còn sót lại trong đất
  • Xử lý hom tiêu ngay khi cắt và ươm bầu bằng các loại thuốc trị nấm
  • Hố trồng tiêu cần xử lý bằng các loại thuốc trị nấm và phải chuẩn bị trước 10-15 ngày trước khi trồng tiêu
  • Chọn các giống tiêu có khả năng sinh trưởng khỏe mạnh và kháng bệnh tốt như: Giống tiêu Vĩnh Linh, Giống tiêu trâu, Giống tiêu ghép
  • Tạo môi trường thông thoáng cho vườn tiêu nhất là vào mùa mưa. Đối với cây trụ sống làm trụ tiêu cần rong tỉa mạnh đầu mùa mưa
  • Khi trồng tiêu tốt nhất không nên tạo bồn, đồng thời cần phải có rãnh thoát nước ở giữa các hàng tiêu, tránh hiện tượng đọng nước ở gốc tiêu tạo điều kiện sinh sôi các loại nấm
  • Tủ gốc trong mùa khô cũng không nên tủ vào sát gốc mà cách gốc 20-30cm, tưới nước vừa đủ, hạn chế tưới tràn làm bệnh lây lan nhanh hơn
  • Phần tán tiêu cách mặt đất 20-30cm nên cắt bỏ các cành ngang, tạo sự thông thoáng nơi gốc tiêu
  • Khi bón phân hóa học cần pha loãng để tưới, không nên bón nhiều trong một lần làm xót rễ, nấm dễ tấn công
  • Phân chuồng bón cho tiêu nhất thiết phải là loại đã hoai mục
  • Rãnh bón phân, ép xanh nên đào lên xịt thuốc nấm và phơi rãnh khoảng 10-15 ngày trước khi bỏ phân, cây xanh rồi lấp đất
  • Mọi thao tác đào rãnh, xăm đất, cày xới, làm cỏ nên cách gốc tiêu 30cm, hạn chế tối đa làm tổn thương bộ rễ. Nhổ cỏ bằng tay ở phần sát gốc tiêu.
  • Hàng năm nên dùng các loại thuốc diệt nấm, diệt tuyến trùng tưới hoặc phun vào gốc tiêu. (Tuyến trùng: đợt 1 vào đầu mùa mưa, đợt 2 vào cuối mùa mưa. Nấm: đợt 1 vào đầu mùa mưa cách đợt phun tuyến trùng 15-20 ngày, đợt 2 cách đợt 1 30-40 ngày). Các loại thuốc sử dụng thường chứa hoạt chất Metalaxyl, Mancozeb, Streptomycin, Kasugamycin… Liều lượng và cách sử dụng nên tham khảo trên bao bì và khuyến cáo của nhà sản xuất.

Cách chữa trị bệnh tiêu chết nhanh

Khi vườn cây bị nhiễm bệnh việc xử lý bằng hóa chất là ưu tiên hàng đầu. Lúc này sử dụng các biện pháp sinh học thì sẽ không còn hiệu quả.

Ta chỉ có thể phòng ngừa sự lây lan một cách tối đa và trị cho những cây chớm bị nhiễm bệnh. Để ngăn chặn ổ bệnh, khống chế dịch bệnh lây lan qua những cây khác việc đào rãnh khoanh vùng như trên là công việc cấp thiết, mặt khác các cây đã bị chết là ổ bệnh nên chúng ta cũng phải dùng thuốc để tiêu diệt và có hướng xử lý trồng mới.

Khi cây chớm bị nhiễm bệnh, theo như trên triệu chứng gây hai các bó mạch của cây dần bị tắc nghẽn nên ta phải làm thông được mạch dẫn, song song kết hợp với thuốc trị nấm mang tính chất tiếp xúc và lưu dẫn tiêu diệt các loại nấm tấn công các tế bào của vỏ rễ, rễ tơ, đồng thời diệt vi khuẩn có hại thì mới có hiệu quả cao.

Các loại thuốc được sử dụng gồm các loại đặc trị sau:

Thuốc trị bệnh tiêu chết nhanh
Thuốc trị bệnh tiêu chết nhanh

Các loại thuốc này pha theo nồng độ:

  • 500gr thuốc LANDCRUISER 800WP
  • 200gr thuốc FORTUNER 350WP
  • 500ml thuốc VALYGOLD 5SL

Pha chung vào một phuy 200 lít và sử dụng phương pháp sục gốc mỗi gốc khoảng 5-7 lít dung dịch thuốc tùy theo vóc dáng của cây.

Bên trên tán lá có thể dùng 400gr Aliette + 200gr Fortuner 350WP pha chung 200 lít nước phun lên cây. Lưu ý ta nên phun sau 2 ngày để hỗ trợ lưu dẫn các thuốc bên dưới lên các tế bào của cây. Phun 2-3 lần cách nhau là 7 ngày.

Làm lại lần 2 cách lần 1 là 7 ngày, Làm lại lần 3 cách lần 2 là 10 ngày.trường hợp bệnh nặng có thế làm lần 4 nếu cần thiết. Thời gian cách ly là 15 ngày sau lần 3.

Sau khi vườn cây ổn định và không còn hiện tượng chết thì cách ly 20 ngày sau lần cuối sử dụng thuốc ta tiến hành cho cấy lại vi sinh vật bằng TKS-PSEUDOMONAS hoặc Tks –Trichoderma để duy trì sự ổn định cho vườn cây. Sử dụng các thuốc trên cho cây 2 – 3 lần liên tục cách nhau từ 10 – 15 ngày.

Chế phẩm sinh học đặc trị bệnh chết nhanh trên cây tiêu
Chế phẩm sinh học đặc trị bệnh chết nhanh trên cây tiêu

Bài viết có tham khảo tài liệu “Kỹ thuật trồng, chăm sóc, và chế biến hồ tiêu” và sử dụng một số thông tin từ website dungduyen.com. Xin cảm ơn bà con đã theo dõi

Tìm kiếm : ky thuat trong tieu, cach trong tieu, ki thuat trong tieu, trồng tiêu, ky thuat cham soc tieu moi trong, kythuattrongtieu, cay tieu, ky thuat cham soc tieu, kithuattrongtieu, giong tieu loc ninh

Đang tải...