Những ai quan tâm đến cây cà phê thường sẽ nghe đến những giống cà phê khác nhau như: cà phê chè, cà phê vối, cà phê mít. Vậy thực tế chúng khác nhau như thế nào, đặc điểm sinh trưởng và nhận diện chúng ra sao. Bài viết hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về 3 giống cà phê kế trên. Mời bà con cùng theo dõi

Đầu tiên như đã đề cập tại bài viết: thông tin về cây cà phê, cà phê là loài thực vật thuộc họ thiến thảo (Rubiaceae) chi cà phê (Coffea). Trong chi cà phê lại có nhiều loài khác nhau. Trong đó hạt cà phê mà chúng ta hay dùng làm thức uống được thu hoạch từ 3 loài chính là:

• Cà phê chè (Coffea Arabica)
• Cà phê vối (Coffea Robusta)
• Cà phê mít (Coffea Liberica)

Như vậy có thể thấy cách gọi 3 loài trên là giống cà phê (vd: giống cà phê chè) là chưa chính xác. Thứ tự phân loại thực vật từ thấp đến cao là (giống – loài – chi – họ – bộ – lớp – ngành)

1 – Cây cà phê chè (Coffea Arabica)

Tên gọi cà phê chè được bắt nguồn dựa vào hình thái bên ngoài của cây, lá nhỏ thon dài hinh dáng giống lá của cây chè xanh, tán thấp, mật độ trồng dày. Đây là loài cà phê cho chất lượng thành phẩm tốt nhất (hàm lượng caffein trung bình nhưng hương vị thơm ngon), tuy nhiên ở Việt Nam không được trồng nhiều do không phù hợp về thổ nhưỡng và khí hậu

Đặc điểm của cà phê chè (Coffea Arabica)

• Cây phù hợp trồng ở vùng cao, khí hậu từ mát mẻ
• Cao độ từ 1000m trở lên so với mực nước biển
• Lượng mưa từ 1500mm – 2000mm
• Nhiệt độ sinh trưởng: 18-22 độ C
• Ánh sáng phù hợp: Cần ít hơn cà phê vối, thậm chí ưa bóng mát, lượng ánh sáng từ 50-70%
• Cây trưởng thành cao 4-5m, mọc hoang dã có thể đạt trên 6m
• Cây thường chịu hạn kém, nhiều sâu bệnh
• Thu hoạch chính từ năm thứ 3 trở đi
• Vòng đời có thể lên đến 30 năm
• Cây có tán hẹp, lá nhỏ thon dài, thường trồng với mật độ dày (1m – 1,5m)
• Quả có hình bầu dục, nhân to, hàm lượng caffein khoảng 1-2%. Nhưng thường có mùi thơm, vị ngọt nhẹ, ít chát.
• Diện tích trồng tại Việt Nam chỉ chiếm khoảng 10% tổng diện tích canh tác cà phê
• Các khu vực trồng nhiều: Lâm Đồng, Đồng Nai, Sơn La, Thanh Hóa….
• Một số giống cà phê chè tiêu biểu: Giống TN1, TN2, … cho đến TN10 do Viện KH Nông Lâm Nghiệp Tây Nguyên (Viện Eakmat) nghiên cứu và chọn lọc

Hình ảnh cây cà phê chè

2 – Cây cà phê vối (Coffea Robusta)

Tương tự như cà phê chè, cà phê vối cũng là tên gọi dựa vào hình thái của loài cà phê này. Lá thường to hơn cà chè, cây phát triển nhanh, tán rộng, Mật độ trồng thưa hơn (2,5 – 3,5m). Ở Việt Nam những khu vực trồng cà phê hầu hết đều trồng cà phê vối, chiếm hơn 90% diện tích và sản lượng xuất khẩu. Nước ta cũng là nước xuất khẩu cà phê vối đạt top 1 thế giới

Đặc điểm cây cà phê vối

• Cây thích hợp với khí hậu nhiệt đới gió mùa, mưa nhiều, độ ẩm cao
• Cao độ từ 500-1000m so với mực nước biệt
• Lượng mưa từ 1000-2000mm
• Nhiệt độ sinh trưởng: 20-28 độ C
• Lượng ánh sánh mặt trời: Cần nhiều (trên 70%)
• Cây trưởng thành hoang dã có thể cao đến 8m, còn trong canh tác thường chỉ để từ 2-2,5m
• Thân gỗ dạng bụi, cành nhánh phát triển mạnh. Những cây lâu năm thường có nu, chu vi gốc lên đến 80-100cm
• Cây chịu hạn trung bình, kháng được một số bệnh cơ bản như rỉ sắt, nấm hồng…
• Cho thu hoạch từ năm thứ 3. Thu hoạch chính kéo dài 15 đến 20 năm
• Vòng đời 30 năm hoặc có thể hơn, tuy nhiên thường năm thứ 20 trở đi năng suất sẽ giảm mạnh. Cần cải tạo hoặc thay thế
• Lá hình ô van dài từ 15-22cm, rộng 10-14cm, mép lá thường gợn sóng, phiến lá xanh đậm và bóng.
• Quả hình bầu dục, nhân nhỏ hơn cà chè và cà mít. Thường có 2 nhân trong mỗi quả. Hàm lượng caffein 2-4% nhưng ít thơm, khi uống có vị chát và đắng gắt.
• Diện tích trồng: ~90% tổng diện tích canh tác cà phê
• Các khu vực trồng chủ yếu: Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, Bắc Trung Bộ
• Một số giống cà phê vối tiêu biểu: Giống cà phê viện Eakmat (TR4, TR9, TRS1), Giống cà phê Trường Sơn (TS1,TS2,… TS5), Giống cà phê dây Thuận An

Hình ảnh cây cà phê vối

3 – Cây cà phê mít (Cà phê Liberica)

Cà phê mít đúng như tên gọi của nó, cây có lá to bản, cành lá phát triển mạnh, chiều cao cây tự nhiên có thể đạt trên 10m (to như cây mít). Tuy nhiên hàm lượng caffein trong hạt rất thấp (khoảng 1%) ít mùi thơm, có vị chua. Thường được trồng chủ yếu để lấy hạt dùng làm gốc cà phê ghép do cây có bộ rễ phát triển nhanh và mạnh.

Đặc điểm của cây cà phê mít

• Sinh trưởng mạnh thích nghi với nhiều loại khí hậu và thổ nhưỡng
• Chịu hạn cực tốt, có thể trồng ở nhiều độ cao và lượng mưa khác nhau
• Cây đặc biệt ưa nắng, ít sâu bệnh
• Chiều cao cây hoang dã có thể đạt 15m, cành lá xum xuê, nhìn từ xa có thể ví như cây mít
• Năm thứ 4 thứ 5 trở đi mới cho thu hoạch quả. Thời gian thu hoạch trên 30 năm
• Nhân to nhất trong các loài cà phê, mỗi hạt thường chỉ có 1 nhân. Hàm lượng caffein ~1% khi uống thường có vị chua, ít thơm.
• Cây chủ yếu thu hoạch quả làm gốc ghép cho các giống cà phê vối cao sản. Nhờ vào khả năng sinh trưởng mạnh và chịu hạn tốt.

Hình ảnh cây cà phê mít

The post Đặc điểm 3 giống cà phê: cà phê chè, cà phê vối, cà phê mít appeared first on VựaCâyGiống.

Bài viết hôm nay sẽ giới thiệu một số thông tin về cây cà phê: Nguồn gốc, xuất xứ, đặc điểm sinh trưởng, phân loại các giống cà phê. Đây là bước đầu tiên khá quan trọng trước khi đi sâu vào tìm hiểu kỹ thuật trồng cà phê. Mời bà con cùng tham khảo

Nguồn gốc cây cà phê tại Việt Nam

Cà phê là loại cây ngoại nhập không phải cây bản địa tại Việt Nam, có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới châu Phi. Cây thuộc họ thiến thảo (Rubiaceae) trong họ thực vật này lại chia thành nhiều chi nhỏ, trong đó cây cà phê mà chúng ta trồng thuộc chi Coffea (chi cà phê). Tuy nhiên không phải loài nào trong chi Coffea cũng chứa chất caffein. Một số cây còn có hình thái thực vật khác xa cây cà phê như canh-ki-na, câu đằng, cây nhàu…

Cây cà phê lần đầu tiên được trồng tại Việt Nam vào khoảng năm 1870 do những giáo sĩ người Pháp mang đến, ban đầu chủ yếu là cây cà phê chè, được trồng trong khuôn viên một số nhà thờ ở Kontum, Quảng Bình, Hà Nam… Về sau theo chân quá trình thuộc địa hóa, người Pháp bắt đầu mở rộng quy mô thành những đồn điền lớn. Đồn điền cà phê đầu tiên được thành lập năm 1888 tại Kẻ Sở – Bắc Kỳ (nay thuộc Hà Nam). Các giống cà phê cũng bắt đầu đa dạng hơn, chủ yếu thuộc ba giống là:

• Cà phê chè (Tên khoa học Coffea Arabica): Chiếm 61% sản lượng cà phê thế giới
• Cà phê vối (Tên khoa học Coffea Robusta): Chiếm 39% sản lượng cà phê thế giới
• Cà phê mít (Tên khoa học Coffea Liberica): Chiếm ít hơn 1% sản lượng

Ngày nay diện tích và sản lượng cà phê Việt Nam thuộc top đầu của thế giới, chủ yếu được trồng nhiều tại Tây Nguyên, Bà Rịa Vũng Tàu, Bình Phước… và một số tỉnh thành khác trên khắp cả nước. Là nguồn thu nhập chính cho nhiều hộ nông dân.

Công dụng và cách dùng cà phê

Tên gọi thuốc uống mang tên cà phê tại Việt Nam được bắt nguồn từ chữ Café trong tiếng Pháp. Có nhiều cách pha chế khác nhau nhưng phổ biến nhất là rang hạt cà phê đã phơi khô, sau đó xay thành bột, dùng nước nóng ngâm trong phin hoặc máy ép để ép lấy nước cốt, bỏ phần bã. Khi uống có thể uống kèm với đường, sữa và đá tùy theo khẩu vị.

Ngoài ra chất caffein trong hạt cà phê còn được dùng trong sản xuất bánh kẹo, nước giải khát và dược phẩm. Với công dụng kích thích hệ thần kinh, tạo ra sự tỉnh táo, tăng cường hiệu suất làm việc nhất là những công việc liên quan đến trí óc. Tuy nhiên với liều lượng lớn có thể gây ra ngộ độc: chân tay bủn rủn, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn…

Thị trường cà phê thế giới

Theo thống kê năm 2014, diện tích trồng cà phê tại Việt Nam là 653.000 hecta, năng suất bình quân đạt 5-6 tấn nhân/ha. Đứng đầu trên thế giới về xuất khẩu cà phê vối (Robusta). Có khoảng 60 quốc gia trồng và canh tác cà phê. Có thể kể đến là Brasil, Việt Nam, Ấn Độ, Uganda, Ethiopia… Thị trường tiêu thụ trải rộng trên khắp thế giới, nhiều nhất là châu Âu và Hoa Kỳ… Nơi cà phê được xem là thức uống phổ thông nhất.

Lưu ý: những năm gần đây, Brasil và một số quốc gia khác đã áp dụng công nghiệp hóa việc canh tác cây cà phê nên đã tạo ra sự đột phá về năng suất, làm lung lay vị thế xuất khẩu cà phê số 1 của Việt Nam cả về lượng và chất. Bà con nên lưu ý để học hỏi và thay đổi để kịp thời cạnh tranh.

Đặc điểm thực vật của cây cà phê

• Thân lá rễ cây cà phê: Cà phê là cây thân gỗ nhỏ, chiều cao nếu để tự nhiên có thể đạt đến 5m (cà phê chè), 6-8m (cà phê vối) và trên 10m (cà phê chè), Tuy nhiên trong môi trường canh tác để thuận tiện cho thu hoạch, chủ yếu người canh tác sẽ hãm ngọn cho cây ở chiều cao 2-4m. Lá cây cà phê có hình mũi mác, thon dài, mặt trên thường xanh đậm và bóng hơn mặt dưới, mọc đơn và đối xứng 2 bên cành. Chiều dài lá từ 20-25cm, chiều rộng từ 10-15cm. Gân lá thường hằn xuống mặt lá tạo ra cảm giác lồi lõm đặc trưng. Rễ cà phê là loại rễ cọc, có thể ăn sâu xuống đến 3m, các rễ phụ tỏa rộng đến 4m. Tuy nhiên vào mùa khô cây chịu hạn kém. Cần phải tưới bổ sung 3-5 đợt để bảo đảm năng suất.
• Hoa cà phê: Có màu trắng, nở thành chùm theo mỗi nách lá, có mùi thơm dễ chịu thu hút các loại côn trùng đến thụ phấn. Hoa thường nở thành 1-2 đợt vào mùa khô, khi được cung cấp đủ nước hoặc gặp mưa trái vụ.
• Quả cà phê: Quả có hình bầu dục, đậu thành chùm sát nhau, to khoảng 1cm, bên trong có 1-2 hạt (còn gọi là nhân) thường có hình bán cầu, một mặt phẳng ép vào nhau mặt bên ngoài có hình vòng cung. Ngoài lớp vỏ bên ngoài mềm thì bao quanh mỗi hạt còn lớp vỏ lụa, giòn và hơi cứng. Khi quả còn non có màu xanh đôi khi có sọc nhạt, khi chín chuyển sang màu cam hoặc đỏ thẫm. Thời gian từ lúc đậu quả đến thu hoạch là 7-9 tháng.

Thời gian sinh trưởng và thu hoạch cà phê

Thông thường cà phê sau khi trồng khoảng 2-3 năm sẽ bắt đầu cho thu hoạch, giai đoạn thu hoạch chính là năm thứ 4 trở đi, sau đó giảm dần đến khoảng 20-25 năm là cần thay thế hoặc cải tạo. Tùy theo giống cà phê và kỹ thuật canh tác mà năng suất sẽ khác nhau. Đối với cà phê vối các giống cao sản được tuyển chọn như: giống cà phê TR4, cà phê TR9, cà phê TRS1, cà phê dây Thuận An, cà phê xanh lùn TS5… năng suất mỗi hecta sẽ khoảng 6-8 tấn (cây ghép) hoặc 4-6 tấn (cây thực sinh ươm từ hạt)

Thời vụ thu hoạch là khoảng tháng 11 đến tháng 1 dương lịch. Sau khi thu hoạch cần được phơi hoặc sấy sau đó xay tách nhân ngay, tránh để bị ẩm dễ dẫn tới mốc – đen nhân, làm giảm giá trị thương phẩm. Ngoài ra cũng phải thu hoạch khi số lượng quả chín đạt trên 90% là tốt nhất. Phần vỏ trấu có thể tận dụng ủ thành phân hữu cơ cho tiếp tục bón cho cây.

Một số hình ảnh cây cà phê

Tìm kiếm : cách làm trắng da tự nhiên vuacaygiong com

The post Tìm hiểu thông tin về cây cà phê tại Việt Nam appeared first on VựaCâyGiống.

Cây cà phê ở Việt Nam có nguồn gốc ngoại nhập, không phải là loài cây bản địa, một số loài cà phê phổ biến có thể kể đến là cà phê chè (Arabica), cà phê vối (Robusta), cà phê mít (Liberica)… Bài viết sau đây sẽ giới thiệu thông tin và đặc điểm hình thái, sinh trưởng của các loài cà phê kể trên. Mời các bạn cùng theo dõi

Các loài cà phê được trồng phổ biến ở Việt Nam:

Việt Nam là nước xuất khẩu cà phê lớn thứ 2 thế giới, chỉ đứng sau Brasil, riêng đối với cà phê vối nước ta là nước xuất khẩu đứng đầu thế giới. Diện tích trồng cà phê được phân bổ như sau:

• 90% diện tích trồng cà phê vối
• 10% diện tích trồng cà phê chè
• <1% diện tích trồng cà phê mít (số lượng nhỏ không đáng kể)

Một số tài liệu cũng như website khác có cách gọi không chính xác về cà phê vối, cà phê chè, cà phê mít… đây chính xác là tên gọi của một loài cà phê, không phải là giống cà phê. Loài là đơn vị cao hơn giống. Vd: trong loài cà phê vối, ta có các giống nhỏ hơn là giống TRS1, giống TR4, giống TR9…

1. Cây cà phê vối (cà phê Robusta hoặc Canephora)

Như đã thông tin, nước ta là nước xuất khẩu cà phê vối đứng đầu thế giới. Sở dĩ như vậy vì đặc điểm khí hậu, lượng mưa, độ cao… ở phần lớn các vùng trồng cà phê của Việt Nam chỉ thích hợp cho loài cà phê này.

Cà phê vối có tên khoa học là Coffea Robusta hoặc Coffea Canephora. Hàm lượng caffein trong hạt cà phê vối khoảng 2-4%, trong khi ở cà phê chè chỉ khoảng 1-2%.

Một số đặc điểm của loài cà phê vối

• Khí hậu thích hợp: Nhiệt đới gió mùa
• Độ cao thích hợp: 400 – 1000m so với mực nước biển
• Lượng mưa phù hợp: trên 1000mm
• Nhiệt độ ưa thích: 24-29°C
• Lượng ánh sáng mặt trời: Cần nhiều
• Cây dạng thân gỗ hoặc cây bụi, nếu để sinh trưởng tự nhiên có thể đạt độ cao 10m
• Cho thu hoạch quả sau khi trồng 3-4 năm, tuổi thọ có thể lên đến 30 năm, tuy nhiên năng suất giảm dần từ năm thứ 20-25 trở đi
• Lá cà phê vối to trung bình, chiều dài từ 15-20cm, hình oval có màu xanh đậm, tán lá xung quanh cây nhỏ
• Quả hình tròn, có 2 nhân, so với cà phê chè và cà phê mít, hạt cà phê vối nhỏ hơn
• Lượng caffein trong hạt là 2-4%, tuy nhiên hương vị đắng gắt không thơm ngon như cà phê chè. Do đó giá bán thấp hơn cà phê chè
• Một số giống cà phê vối tiêu biểu: giống cà phê TR4, giống cà phê TR9, TRS1, giống xanh lùn, giống Trường Sơn TS1, TS2, Giống Thiên Trường…

Hình ảnh cây cà phê vối

2. Cây cà phê chè (cà phê Arabica)

Sở dĩ có tên gọi này vì cây có lá nhỏ và khi trồng người ta thường hãm ngọn cho cây mọc thấp như cây chè xanh, mật độ trồng cũng dày hơn so với cà phê vối.

Đây là loài cà phê đứng đầu trong tổng sản lượng cà phê xuất khẩu trên toàn thế giới, chiếm 61%. Ở Việt Nam do cây không phù hợp về thổ nhưỡng và khí hậu nên diện tích trồng chỉ khoảng 10% trên tổng diện tích canh tác cà phê, chủ yếu tập trung ở một số tỉnh vùng cao phía bắc và một vài khu vực nhỏ ở Lâm Đồng, Đăk Lăk

Đặc điểm của cây cà phê chè

• Cây thích mọc ở vùng cao, có khí hậu lạnh
• Độ cao thích hợp: Trên 1000m đến 1500m so với mực nước biển
• Lượng mưa phù hợp: 1500mm – 2000mm
• Nhiệt độ ưa thích: 20 – 22°C
• Lượng ánh sáng mặt trời: cần ít hơn cà phê vối, thậm chí cần trồng nhiều cây che bóng hơn
• Cây trưởng thành có chiều cao từ 4-6m, nếu mọc hoang dã có thể cao đến 15m.
• Cây cho quả từ năm thứ 3 sau khi trồng, cây trên 25 năm bị xem là già cỗi, cần thay thế.
• Cây có tán lớn, lá nhỏ hình ô van, xanh đậm
• Quả hình bầu dục, có 2 nhân, lượng caffein trong hạt là 1-2%, tuy nhiên lại có vị thơm ngon đặc trưng hơn so với cà phê vối.
• Một số giống cà phê chè tiêu biểu: Giống TN1, TN2, TN3…TN10

Việt Nam là nước xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới nhưng chủ yếu là cà phê vối. Năm 2005 dự kiến diện tích trồng cà phê chè mới đạt khoảng 10% tổng diện tích trồng cà phê cả nước (khoảng 40.000 ha/410.000 ha).

Lý do khó phát triển cà phê chè do độ cao ở Việt Nam không phù hợp, những vùng chuyên canh cà phê ở Việt Nam như Đắk Lắk, Lâm Đồng… đều chỉ có độ cao từ 500-1000m so với mực nước biển, loài cây này lại nhiều sâu bệnh hại nên không kinh tế bằng trồng cà phê vối nếu trồng ở Việt Nam.

Hình ảnh cây cà phê chè

3. Cây cà phê mít (Cà phê liberica)

Cà phê mít có lá to như lá mít, tên khoa học là Coffea liberica hoặc Coffea excelsa . Cây có thân, lá và quả to. Chịu hạn tốt, tuy nhiên năng suất kém, có vị chua nên không được ưa chuộng. Chủ yếu dùng làm gốc ghép cho các loại cà phê ghép.

Đặc điểm của loài cà phê mít

• Sinh trưởng mạnh thích hợp với nhiều loại khí hậu
• Độ cao phù hợp: 800m – 1000m
• Lượng mưa: từ 1000mm trở lên
• Nhiệt độ ưa thích: 25 – 30°C.
• Cây dạng thân gỗ, thường được hãm ngọn ở độ cao 4-6m, nếu mọc tự nhiên có thể cao hơn 15m. Nhìn từ xa cây có tán rộng lá to giống cây mít
• Sau 4-5 năm trồng cây mới cho quả và có thể thu hoạch lên đến 30-40 năm.
• Quả to hình bầu dục, bên trong thường có 1 nhân duy nhất, khi chế biến thành thành phẩm có vị chua đặc trưng, thường chỉ thích hợp với “gu” của một số nước châu Âu

Hình ảnh cây cà phê mít

Như vậy chúng ta đã điểm qua một số đặc điểm nổi trội của các loài cà phê, tùy theo vị trí địa lý, đặc tính khí hậu, các bạn có thể lựa chọn loài cà phê phù hợp để canh tác. Cảm ơn các bạn đã theo dõi. Mọi ý kiến đóng góp xin sử dụng chức năng bình luận bên dưới.

Tìm kiếm : đặc điểm cây cà phê, cây cafe vối

The post Đặc điểm các loài cà phê: cà phê chè, cà phê vối, cà phê mít appeared first on VựaCâyGiống.

Trước khi đi sâu vào các bài viết kỹ thuật, mời bà con cùng tham khảo qua một vài thông tin về cây cà phê như: nguồn gốc xuất xứ, các giống cà phê, đặc điểm cây,…

Nguồn gốc và xuất xứ của cây cà phê

Cà phê là một loại cây công nghiệp thuộc họ thiến thảo (Rubiaceae). Trong họ thiến thảo lại chia thành nhiều chi, cây cà phê mà chúng ta đang trồng hiện nay thuộc chi cà phê (Coffea). Không phải toàn bộ các loại cây trong chi cà phê đều chứa caffein trong hạt, thậm chí một số cây còn khác xa với cà phê như cây canh ki na, cây câu đằng…

Chỉ có hai loài cà phê được trồng nhiều nhằm phục vụ việc lấy hạt và chế biến cà phê, đó là :

• Cà phê vối: Tên khoa học Coffea Robusta, còn gọi là cà phê Rô-bút-ta, loài này chiếm 39% sản lượng cà phê trên thế giới. Ở Việt Nam, người dân chủ yếu trồng và canh tác loại cà phê này
• Cà phê chè: Tên khoa học Coffea Arabica, chiếm 61% sản lượng cà phê TG.
• Ngoài ra còn có cà phê mít: Tên khoa học Coffea Liberica. Nhưng sản lượng không đáng kể (Nhỏ hơn 1%)

Sử dụng cà phê làm thức uống

Tên gọi cà phê có nguồn gốc từ chữ Café trong tiếng Pháp. Cà phê được chế biến bằng cách rang, xay hạt cà phê thành bột, sau đó dùng nước nóng ngâm ra nước cốt và bỏ bã. Khi uống có thể thêm đường, sữa hoặc kem tùy theo khẩu vị, uống kèm đá hoặc không. Cà phê đắt nhất là cà phê chồn, đây không phải là một giống cà phê mà là chỉ cách chế biến cà phê, sử dụng hệ tiêu hóa của chồn để tạo ra hương vị đặc biệt, hiện nay trên thị trường còn xuất hiện thêm cà phê voi.

Bên cạnh đó còn có cà phê hòa tan, một kiểu chế biến cà phê theo lối công nghiệp.

Hạt cà phê được sử dụng làm thức uống từ thế kỷ thứ 9. Tại vùng cao nguyên Ethiopia. Đến thế kỷ 15 lan rộng và được dùng phổ biến ở Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập, rồi đến các nước Châu Âu, Mỹ. Hiện nay cà phê được xem là thứ thức uống thông dụng bậc nhất thế giới, cách thưởng thức có nhiều khác biệt tùy theo vùng miền, vị trí địa lý, quốc gia…

Các nước trồng cà phê

Hiện nay có khoảng 60 nước trồng cà phê, trong đó phải kể đến những nước xuất khẩu cà phê hàng đầu như Braxin, Việt Nam, Indonesia, Ấn Độ, Malaysia, Uganda… Trong đó Việt Nam là nước xuất khẩu cà phê vối đứng đầu nhất thế giới. Chiếm gần một nửa sản lượng cà phê loại này.

Nguồn gốc cây cà phê ở Việt Nam.

Cây cà phê được đưa vào Việt Nam từ những năm 1870 do các thầy tu mang về trồng tại nhà thờ tại Hà Nam, Quảng Bình, Kom Tum. Năm 1888, đồn điền cà phê đầu tiên được người Pháp khởi sự nằm ở Kẻ Sở, Bắc Kỳ với giống cà phê chè được trồng ở vùng ven sông. Tiếp đến cây cà phê được trồng thêm ở các vùng Phủ Quỳ- Nghệ An, Đắk Lắk, Lâm Đồng. Đến năm 1945 diện tích cà phê trên cả nước đạt trên 10.000 ha. Khi mới bắt đầu trồng quy mô lớn, cây cà phê chỉ đạt năng suất là 400- 600kg/ha.

Hiện nay sản lượng và xuất khẩu cà phê Việt Nam luôn tăng trưởng đều. Trong năm 2014 diện tích trồng cà phê đạt 653.000 ha, năng suất trung bình đạt 4-5 tấn/ha. Hiện nay nước ta trồng chủ yếu 3 loại cà phê chính là cà phê Arabica, cà phê Robusa và cà phê excelsa or Liberia. Mỗi giống đều thích nghi với một điều kiện sinh thái khác nhau.

Đặc trưng của cây cà phê

• Thân lá và rễ cà phê: Cây cà phê chè có thể cao đến 6m, cà phê vối 8-10m nếu để phát triển tự nhiên, tuy nhiên ở các trang trại cà phê, người ta thường chỉ cắt tỉa cành hãm ngọn ở chiều cao 2-4m để tiện cho việc chăm sóc và thu hoạch. Cây cà phê có cành thon dài, lá cuống ngắn, xanh đậm, hình oval. Mặt trên lá có màu xanh thẫm, mặt dưới xanh nhạt hơn. Chiều dài của lá khoảng 8-15 cm, rộng 4–6 cm. Rễ cây cà phê là loại rễ cọc, cắm sâu vào lòng đất từ 1 đến 2,5 m với rất nhiều rễ phụ tỏa ra xung quanh làm nhiệm vụ hút chất dinh dưỡng nuôi cây.
• Hoa cà phê: có màu trắng, năm cánh, thường nở thành chùm đôi hoặc chùm ba. Hoa cà phê khi nở có mùi thơm rất dễ chịu. Hoa chỉ nở trong vòng 3 đến 4 ngày và thời gian thụ phấn chỉ vài ba tiếng. Một cây cà phê trưởng thành có từ 30.000 đến 40.000 bông hoa.
• Quả cà phê: Sau khi thụ phấn quả sẽ phát triển trong 7 đến 9 tháng và có hình bầu dục, bề ngoài giống như quả anh đào. Trong thời gian chín, màu sắc của quả thay đổi từ xanh sang vàng rồi cuối cùng là đỏ. Thông thường một quả cà phê chứa hai hạt. Chúng được bao bọc bởi lớp thịt quả bên ngoài. Hai hạt cà phê nằm ép sát vào nhau. Mặt tiếp xúc giữa chúng là mặt phẳng, mặt hướng ra bên ngoài có hình vòng cung. Mỗi hạt còn được bảo vệ bởi hai lớp màng mỏng: một lớp màu trắng, bám chặt lấy vỏ hạt; một lớp màu vàng rời rạc hơn bọc ở bên ngoài. Hạt có thể có hình tròn hoặc dài, lúc còn tươi có màu xám vàng, xám xanh hoặc xanh. Thỉnh thoảng cũng gặp nhưng quả chỉ có một hạt (do chỉ có một nhân hoặc do hai hạt bị dính lại thành một).

Thời gian sinh trưởng và cho thu hoạch

Cây cà phê sau khi trồng 3-4 năm sẽ ra quả. Những đợt quả đầu tiên thường gọi là quả bói (hay cà bói) tùy theo mức độ sinh trưởng, nhu cầu thu hoạch, người ta thường vặt bỏ hoa không cho đậu trái bói, dồn sức để cây phát triển cành lá. Năm thứ 4 trở đi mới tiến hành thu hoạch đại trà.

Giai đoạn 1-3 năm gọi là giai đoạn kiến thiết cơ bản, giai đoạn năm thứ 4 trở đi gọi là giai đoạn kinh doanh. Thông thường vườn cà phê sau 20-25 năm, sẽ chuyển sang giai đoạn già cỗi, năng suất kém, cần phải trồng mới hoặc cắt gốc và ghép chồi để cải tạo.

Cà phê thu hoạch trong khoảng tháng 10 đến hết tháng 1 (Dương Lịch), thời gian thu hoạch nhiều nhất là trong tháng 11. Bà con thường thu hoạch khi quả bắt đầu chuyển sang màu đỏ, và hái rộ trong tháng 11 tránh những cơn mưa cuối mùa làm rụng trái.

Sau khi thu hoạch cà phê được phơi khô trong nhiều ngày, sau đó dùng máy xay để tách phần vỏ lấy phần nhân, phần vỏ còn gọi là trấu có thể tận dụng làm phân hữu cơ.

Một số hình ảnh cây cà phê

Trên đây là một số thông tin cơ bản về cây cà phê, ở các bài viết sau chúng ta sẽ đi sâu hơn về kỹ thuật trồng và chăm sóc cà phê cho năng suất cao, bền vững. Bài viết có sử dụng một số tư liệu từ wikipedia. Xin cảm ơn bà con đã quan tâm theo dõi.

Tìm kiếm : nguồn gốc cây cà phê, cây cà phê việt nam, nguon goc ca phe, nguồn gốc của cây cà phê, nguồn gốc về cây cà phê, xuat xu cây ca phê, Đặc điểm sinh thái của cây cà phê

The post Thông tin cơ bản, nguồn gốc xuất xứ của cây cà phê appeared first on VựaCâyGiống.