Quy trình kỹ thuật trồng chanh dây, chăm sóc chanh dây cho năng suất cao nhất. Bài viết tổng hợp từ kinh nghiệm thực tế và tham khảo một số tài liệu từ internet. Mời bà con cùng theo dõi

Yêu cầu khí hậu đất đai trồng chanh dây

Chanh dây hay còn gọi là chanh leo, lạc tiên, mác mác hoặc mát mát tùy theo địa phương. Đây là một giống cây dạng dây leo phù hợp với khí hậu nhiệt đới, cận nhiệt đới. Cây sinh trưởng mạnh ở môi trường nhiều ánh sáng, lượng mưa trung bình trong năm là 1.500mm. Nhiệt độ sinh trưởng thích hợp giao động từ 16-30 độ C. Khí hậu ít gió, không bị sương muối.

Đất trồng chanh dây phải thoát nước tốt, pH của đất từ 5.5 – 6.0, tầng canh tác tối thiểu 50cm. Độ cao so với mặt nước biển là 500 – 1.000m. (Riêng giống chanh dây tím thích hợp với độ cao từ 600 – 800m)

Lựa chọn giống chanh dây

Hiện nay bà con chủ yếu trồng 2 giống chanh dây là chanh dây tím và chanh dây vàng.

• Giống chanh dây vàng: Cây sinh trưởng mạnh, ít sâu bệnh, năng suất trung bình, trái chín màu vàng, vị chua, ít thơm, kích thước quả từ vừa đến nhỏ
• Giống chanh dây tím: Có nguồn gốc chủ yếu từ Đài Loan, năng suất cao, trái chín màu đỏ/tím. Vỏ mỏng, cơm dày, vị ngọt, mùi thơm. Kích thước trái từ vừa đến lớn. Loại này được thị trường ưa chuộng hơn

Từ những đặc điểm trên, cây chanh dây vàng thường ít được canh tác, chủ yếu sử dụng làm gốc ghép để ghép chồi giống chanh dây tím.

Cây giống có thể được ươm từ hạt hoặc nhân giống bằng các ghép nêm chồi. Giống năng suất nhất và đầu ra được thương lái thu mua nhiều là giống chanh Đài Loan, được nhập khẩu trực tiếp hoặc giống Đài Nông F1 (Đài Nông 1) được nhân giống tại Việt Nam.

Giống nhập khẩu đảm bảo về nguồn gốc nhưng thường hao hụt nhiều do vận chuyển dài ngày từ Đài Loan về Việt Nam. Trong khi giống Đài Nông F1 cũng có chất lượng tương đương nhưng được ươm trồng tại Việt Nam nên chất lượng cây giống tốt hơn, cây con khỏe mạnh, tỷ lệ hao hụt ít

Xem chi tiết: Giống chanh dây Đài Loan – Đài Nông F1

Chuẩn bị đất trồng chanh dây

• Đất trồng chanh dây không yêu cầu quá cao, miễn là đất xốp, thoát nước tốt: Đất ở khu vực Tây Nguyên và các vùng lân cận được cho là phù hợp nhất.
• Trước khi trồng cần dọn sạch cỏ dại, ban đất bằng phẳng để tiện chăm sóc, với đất dốc cần tiến hành đánh các rãnh thoát nước chống xói mòn, rửa trôi
• Đất trước đó trồng tiêu hoặc trồng cà phê, cần tiến hành xới đất, canh tác 2-3 vụ màu trước khi trồng chanh dây để giảm lượng tuyến trùng trong đất
• Hố trồng chanh dây có kích thước 50x50x50cm, trộn đều đất mặt với 20kg phân chuồng hoai mục + 0,3-0,5kg supe lân + 1 thìa canh chế phẩm nấm đối kháng Trichoderma + Vôi bột (nếu cần điều chỉnh độ pH của đất cho phù hợp). Hỗn hợp sau khi trộn đều lấp đầy vào hố, ủ 1 tháng trước khi trồng

Mật độ trồng chanh dây

Tùy theo địa hình, khả năng thâm canh, đất tốt hay xấu, kiểu giàn trồng chanh dây… mà trồng theo mật độ thích hợp. Thường ở Tây Nguyên với kiểu giàn truyền thống bà con hay trồng với mật độ 3x3m.

Đôi khi một số hộ còn tận dụng trụ tiêu trong những năm đầu mới trồng tiêu chưa phủ trụ để trồng chanh dây. Vừa có tác dụng che mát vừa giúp cải thiện thu nhập. Tuy nhiên cần nghiên cứu kỹ phương án này. Vì tiêu và chanh dây là cây chủ chung cho một số loại nấm bệnh.

• 400 cây/ha: khoảng cách 5 x 5m (xen canh với tiêu hoặc cà phê con)
• 500 cây/ha: khoảng cách 5 x 4m (xen canh với tiêu hoặc cà phê con)
• 625 cây/ha: khoảng cách 4 × 4m (xen canh với tiêu hoặc cà phê con)
• 1000 cây/ha: khoảng cách 3 x 3m (Giàn truyền thống)
• 1800 cây/ha: Khoảng cách 3 x 2m (Giàn thẳng đứng)

Kỹ thuật làm giàn chanh dây

• Xem chi tiết cách làm giàn chanh dây tại bài viết sau >>> Kỹ thuật làm giàn chanh dây

Kỹ thuật trồng chanh dây

Thời điểm trồng chanh dây có thể tiến hành quanh năm, tuy nhiên thích hợp nhất là khoảng thời gian từ tháng 4 đến tháng 6 dương lịch. Thời điểm này là đầu mùa mưa. Cây sinh trưởng tốt hơn, giảm công tưới tiêu.

Khi trồng dùng dao/kéo cắt bầu nilong hoặc chậu nhựa. Thao tác nhẹ nhàng tránh làm bể bầu. Bới 1 lỗ chính giữa hố, đặt cây vào sao cho mặt bầu bằng mặt đất hoặc cao hơn một chút. Lấp đất và nén nhẹ xung quanh gốc

Sau khi trồng cần tưới nước ngay để cây không bị héo đồng thời đất được lèn kỹ không bị hở rễ. Nếu trồng những ngày nắng cần tiến hành che nắng cho cây bằng lưới nilon đen, tàu lá dừa, cành cây… ít nhất 2 tuần để cây kịp hồi phục.

Có thể đánh bồn rộng 1m, thành bồn cao 20-40cm để tiện tưới tiêu trong mùa khô. Khi đánh bồn cần vun gốc để nước không đọng ở gốc. Hạn chế được các loại nấm bệnh

Kỹ thuật chăm sóc chanh dây

Tưới nước: Cây chanh dây cần nhiều nước nhưng không chịu được ngập úng, cần thường xuyên kiểm tra độ ẩm và tưới nước kịp thời, đặc biệt là giai đoạn cây nảy chồi sau thu hoạch, giai đoạn cây đậu quả đến lúc thu hoạch quả. Trong mùa khô có thể sử dụng các vật liệu có sẵn ở địa phương như trấu, rơm, xác bèo… để phủ gốc.

Làm cỏ: Làm cỏ thường xuyên ít nhất 4-5 lần 1 năm, thường xuyên giữ vườn tược thông thoáng, hạn chế được các loại côn trùng, sâu bệnh gây hại. Tăng hiệu quả phân bón. Phần bồn và sát gốc, nên làm cỏ bằng tay, hạn chế làm tổn thương bộ rễ

Cắt tỉa cành, tạo tán:

Khi cây cao được 0,8 – 1m ta tiến hành bấm ngọn để cây sinh cành thứ cấp. Giữ lại 3-5 cành khỏe mạnh, tỏa đều các hướng trên giàn.

Khi cây bắt đầu phủ giàn, cần thường xuyên cắt tỉa các cành yếu, cành có dấu hiệu sâu bệnh. Trong mùa mưa cần vặt bỏ các lá già, lá sát gốc, vừa tăng khả năng quang hợp, gây ức chế giúp cây ra nhiều hoa hơn, hạn chế được sâu bệnh ẩn nấp.

Sau khi thu hoạch, để tăng năng suất cho vụ sau, cần cắt bỏ các cành đã mang trái. Để lại thân và các cành từ mặt đất tới giàn. Sau một thời gian cây sẽ ra chồi mới. Năng suất sẽ được đảm bảo

Kỹ thuật bón phân cho chanh dây

• Bón lót: Tiến hành bón lót với tỷ lệ như phần chuẩn bị hố trồng đã trình bày ở trên
• Bón thúc: Trong giai đoạn cây con, cần tiến hành bón thúc cho cây để kích thích cây phát triển rễ, cành, lá. Mỗi lần bón thúc sử dụng phân 0,1 – 0,2kg NPK có tỷ lệ Đạm (N) Lân (P) cao (16-16-8 hoặc 20-20-10) cách nhau 10-15 ngày. Kéo dài trong 2 tháng đầu tiên.
• Từ tháng thứ 2 đến tháng thứ 6, vẫn sử dụng phân NPK có tỷ lệ N và P cao, nhưng tăng lượng phân lên 0,2 – 0,3kg/cây. Khi bón có thể kết hợp với tưới nước để tăng hiệu quả thẩm thấu, hạn chế thất thoát do bay hơi. Mỗi tháng bón 2 lần
• Tháng thứ 6 trở đi cây bắt đầu ra hoa đậu quả. Dùng phân NPK có tỷ lệ K cao để tăng chất lượng quả, tăng tỷ lệ đậu trái. Mỗi gốc bón 0,3 – 0,5kg. Tháng bón 2 lần
• Bón phân hữu cơ: đầu hoặc cuối mùa mưa, tiến hành đánh rãnh đối xứng quanh gốc, bón 5-10kg phân chuồng hoai mục + 0,3 – 0,5kg supe lân. Trộn đều với lớp đất mặt rồi lấp xuống rãnh. Rãnh sâu 25-30cm cách gốc 0,5 – 1m. Nếu thời điểm bón phân đang thuộc giai đoạn thu hoạch có thể dời sang thời gian khác, miễn sao đảm bảo 1 năm bón phân hữu cơ 1 lần
• Phun phân vi lượng qua lá: Cần thường xuyên kiểm tra trạng thái lá, nếu lá hiện màu vàng nhạt, nổi rõ gân xanh, thì cây đang thiếu vi lượng. Tiến hành phun phân qua lá. Mỗi năm 1-2 lần. Khi phun cần phun vào ngày mát trời, phun ướt đều mặt lá để tăng hiệu quả thẩm thấu. Có thể kết hợp pha chung với thuốc bảo vệ thực vật (xem kỹ hướng dẫn sử dụng in trên bao bì)

Phòng trừ sâu bệnh cho chanh dây

• Xem chi tiết tại bài viết sau >>> Kỹ thuật phòng trừ sâu bệnh cho chanh dây

Thu hoạch và bảo quản chanh dây

Tùy vào tốc độ sinh trưởng của cây, sau 3-6 tháng cây bắt đầu ra hoa đậu quả. Từ lúc đậu quả đến khi thu hoạch là khoảng 3 tháng.

Bắt đầu thu hoạch khi quả bắt đầu chuyển sang màu hồng, tím nhạt (Với giống chanh dây tím). Nên thu hoạch đồng loạt khi tỷ lệ trái chín trên 70%. Giúp năng suất vụ sau ổn định hơn.

Khi thu hoạch cần tiến hành các biện pháp đảm bảo quả không bị trầy xước, bầm dập giảm giá trị thương phẩm. Nếu có điều kiện nên phân loại riêng quả loại 1 và quả loại 2.

Sau khi thu hoạch cần tiến hành vận chuyển ngay đến nơi tiêu thụ, hạn chế tích trữ số lượng lớn, dễ phát sinh các loại nấm bệnh lây lan từ các quả bị bệnh sau các quả lành lặn

Chúc bà con thành công

Tìm kiếm : ky thuat cham soc danh day, xem ky thuat trong chẩnh day, ky thuat trong chạnh giay, cach trong chanh day, bam ngon chanh dây, tim hieu cach trong cay chanh leo, ki thuat trong cay chan leo, kĩ thuật trồng chanh dây, huong dan chong chanh day, Cach cham trong cham soc chanh day

The post Hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc chanh dây (mác mác) appeared first on VựaCâyGiống.

Do phần hướng dẫn kỹ thuật làm giàn chanh dây khá phức tạp và có nhiều kiểu giàn khác nhau (kiểu truyền thống, kiểu giàn chữ T, kiểu giàn thẳng đứng, kiểu chữ A…), nên chúng tôi tách ra thành một bài viết riêng để tiện cho quý bà con tham khảo và áp dụng. Phần còn lại của kỹ thuật trồng và chăm sóc chanh dây, phòng trừ sâu bệnh xin tham khảo tại các liên kết sau:

• Tổng quan kỹ thuật trồng chanh dây
• Hướng dẫn phòng trừ sâu bệnh cho chanh dây

Các kiểu giàn trồng chanh dây

Hiện nay bà con sử dụng rất nhiều kiểu giàn để trồng chanh dây, nhưng phổ biến nhất phải kể đến các loại giàn sau

• Giàn truyền thống kiểu trồng bầu bí (đan ô vuông phủ trên đầu giàn)
• Giàn chữ T
• Giàn thẳng đứng (Giàn chữ I)

Mỗi kiểu giàn đều có ưu và nhược điểm riêng, tùy vào hạn mức đầu tư, địa thế đất, chuyên canh hay xen canh mà bà con tự chọn một kiểu giàn thích hợp. Kiểu giàn sẽ ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng quả và quá trình chăm sóc thu hoạch. Cần cân nhắc kỹ

I. GIÀN CHANH DÂY KIỂU TRUYỀN THỐNG

• Sử dụng cọc bê tông xen kẽ với cọc tre hoặc cây gỗ tạp. Riêng hàng cọc ngoài cùng (hàng biên) cần sử dụng 100% cọc bê tông và phải tiến hành néo cọc
• Cọc cách cọc / hàng cách hàng: 5m
• Cọc bê tông có tác dụng là cọc chịu lực, nên có chiều cao 2,5 – 3m. Chôn sâu 50cm trở lên sao cho chiều cao giàn từ 2m – 2,5m.
• Cọc tre có tác dụng chống giàn, có thể chôn hoặc không. Phần chân cọc nên sơn hoặc nhúng thuốc chống mối để tăng độ bền của giàn
• Sau khi trồng cọc ta tiến hành giăng kẽm bên trên đầu cọc. Cách căng như sau
• Kẽm 4 li: Căng xung quanh và căng nối các đầu cọc
• Kẽm 1-2 li: Căng đan bên trong thành ô vuông 50cm x 50cm
• Bà con có thể xem hình minh họa sau (Số 0 là cọc tre, Số 1-17 là cọc bê tông)

Ưu điểm giàn truyền thống

• Có thể tận dụng các trụ tiêu trong những năm đầu mới trồng tiêu chưa có thu hoạch
• Phù hợp với khu đất bằng phẳng, mảnh đất vuông vắn
• Dễ thi công, không cần tính toán phức tạp

Nhược điểm giàn truyền thống

• Khi cây phủ giàn sẽ che đi nhiều ánh sáng, phần bên dưới dàn khó xen canh loại cây khác
• Khó chăm sóc, khó xử lý bệnh (Do giàn ở trên đầu, phần bên trên giàn hầu như không xử lý thuốc được)
• Chất lượng quả bị ảnh hưởng nhiều, tỷ lệ quả loại 1 chỉ đạt 60-70%
• Dàn dễ sập nếu thi công không cẩn thận, vật liệu thi công không chắc chắn, khi sập giàn sẽ ảnh hưởng nguyên cả giàn

II. GIÀN CHANH DÂY CHỮ T

• Có hai kiểu giàn chữ T là giàn cọc đơn và giàn cọc đôi. Với giàn cọc đơn ta trồng cọc cách cọc 3m. Thanh ngang dài 1,2 – 1,5m. Có thể đặt chữ thanh ngang ở đầu cọc hoặc cách đầu cọc 0,5m. Chiều cao đỉnh cọc tới mặt đất là 2,5m chôn sâu 0,5m.
• Giàn chữ T cọc đôi, trồng cọc thành từng đôi cách nhau 1m, thanh ngang 2,5 – 3m. Mỗi đôi cọc cách nhau 4m – 4,5m
• Mỗi hàng cọc cách nhau 3m
• Dùng dây kẽm loại 3 – 4li, buộc nối các đầu cọc, đầu thanh ngang với nhau. Kẽm nhỏ hơn 1-2li buộc thành các đường song song trên thanh ngang, mỗi dây cách nhau 50cm
• Nền đất yếu cần tiến hành dùng kẽm néo các đầu cọc để gia cố, tăng độ vững chắc cho giàn

Ưu điểm giàn chữ T

• Có khoảng trống bên trên, khoảng trống giữa các hàng. Phần trống giữa các hàng có thể xen canh các loại rau màu cải thiện thu nhập
• Ánh sáng mặt trời chiếu đều đến các từng vị trí của cây, hạn chế sâu bệnh, năng suất tính trên mỗi cây cao hơn, chất lượng quả loại 1 70-80%
• Có thể quan sát tổng thể từng vị trí của cây, kịp thời xử lý bệnh, thuận tiện cho việc chăm sóc và thu hoạch

Nhược điểm giàn chữ T

• Thiết kế thi công phức tạp
• Mật độ trồng thưa, không phát huy được năng suất mong muốn
• Cọc chính phải sử dụng loại cọc tốt. Do chịu nhiều lực.

III. GIÀN CHANH DÂY KIỂU THẲNG ĐỨNG (CHỮ I)

• Sử dụng cọc tre, cọc bê tông, chôn sâu 40-50cm. Chiều cao cọc tính từ mặt đất đến đỉnh cọc là 1,8 – 2m (Nếu có điều kiện có thể làm cao hơn)
• Cọc cách cọc 2m hàng cách hàng 1m.
• Dùng kẽm 3-4li, nối các đỉnh cọc và các cọc với nhau (Cọc trong cùng 1 hàng). Dây cách dây 40-50cm.
• Có thể buộc thêm đường chéo từ đỉnh cọc xuống chân cọc kế tiếp, vừa có tác dụng gia cố, vừa tăng diện tích cho cây đeo bám

Ưu điểm của giàn thẳng đứng (chữ I)

• Thi công đơn giản, tiết kiệm vật liệu
• Mật độ trồng cao, năng suất trên cùng một diện tích có thể cao hơn các kiểu giàn khác
• Cây quang hợp tốt hơn, không bị cạnh tranh ánh sáng lẫn nhau
• Dễ dàng quản lý sâu bệnh, tiện cho chăm sóc, thu hoạch quả
• Chất lượng quả cao (Quả loại 1 từ 80-90%)
• Có thể xen canh các loại rau màu giữa các hàng, tận dụng tối đa diện tích canh tác. Tăng thu nhập, đồng thời góp phần cải tạo đất (nếu xen canh các loại cây họ đậu)

Nhược điểm giàn thẳng đứng (chữ I)

• Việc di chuyển giữa các hàng bị hạn chế
• Phần gốc chanh bắt đầu để nhánh sát mặt đất, nên hay ẩn chứa nguy cơ sâu bệnh.
• Ngoài ra chưa thấy thêm nhược điểm gì từ cách làm giàn kiểu thẳng đứng này

Kết luận

Như vậy, với 3 kiểu làm giàn như trên, mỗi kiểu đều có ưu và nhược điểm riêng. Tùy theo khả năng đầu tư, địa thế đất mà bà con chọn cho mình một kiểu giàn phù hợp. Giàn thẳng đứng hiện nay đang phát huy được nhiều lợi thế. Bà con nên cân nhắc kiểu giàn này.

Tìm kiếm : ky thuat trong chanh day, làm giàn thẳng đứng, lam gian chanh day, giàn chữ t, gian chanh leo, Dung gian leo chanh day, chanh dây giàn chữ y, canh làm gian chu a, cach làm gian chanh leo, cach lam gian chanh day

The post Kỹ thuật làm giàn chanh dây (truyền thống, chữ T, thẳng đứng) appeared first on VựaCâyGiống.

Bài viết này sẽ tổng hợp thông tin về một số bệnh thường gặp trên cây chanh dây (còn gọi là chanh leo, lạc tiên, mác mác hoặc mát mát tùy theo địa phương). Kèm theo hình ảnh minh họa, dấu hiệu nhận biết, triệu chứng bệnh và cách phòng trừ bệnh tương ứng.

BỆNH DO VIRUS TRÊN CÂY CHANH DÂY

Các bệnh do virus gây ra trên cây chanh dây rất nhiều (trên 16 loại) tuy nhiên phổ biến và gây hại nặng nề nhất phải kể đến 3 loại bệnh sau

Bệnh cứng trái trên cây chanh dây (bệnh phấn trắng)

Triệu chứng: Quả phát triển không bình thường, dị dạng, trên vỏ xuất hiện những nốt u to nhỏ làm cho vỏ quả sần sùi, màu sắc không đồng nhất, cứng lại và ngừng phát triển. Các cây bị virus cứng trái còn xuất hiện triệu trứng lá quăn lại, nhăn nheo nhỏ hơn bình thường, chóp lá vàng, cuống lá lốm đốm, trong khi đó phần thân lại phình to ra

Tác nhân gây bệnh: Do virus Passion Fruit Woodiness (viết tắt là PWV) gây ra

Phương thức lây truyền:

• Lây từ cây này qua cây khác thông qua việc dùng chung các loại nông cụ (dao, kéo cắt cành, cuốc, xẻng…)
• Nhiễm bệnh từ giai đoạn cây con do ươm trồng, cấy ghép không đảm bảo sạch bệnh
• Do các loại côn trùng chích hút nhựa cây (rệp, rầy, ruồi vàng…), mang mầm bệnh từ cây này sang cây khác

Biện pháp quản lý và phòng trừ

• Sử dụng cây giống chanh dây sạch bệnh, có xuất xứ rõ ràng, được cung cấp bởi các cơ sở sản xuất giống cây trồng uy tín
• Giai đoạn cây con nên ươm trồng trong nhà lưới, nhà kính, hạn chế tối đa sự xâm nhập của côn trùng
• Vệ sinh khử trùng bằng xà phòng hoặc Na2PO4 (3%) các nông cụ trước và sau khi sử dụng. Tốt nhất nên dùng bộ nông cụ riêng cho cây bệnh và cây khỏe mạnh
• Phun định kỳ các loại thuốc trừ sâu lưu dẫn Confidor, Admire… theo liều lượng in trên bao bì sản phẩm
• Sử dụng các loại bẫy côn trùng, giấy bạc phản chiếu ánh sáng để xua đuổi côn trùng
• Vệ sinh vườn tược thông thoáng, cắt bỏ các phần bị bệnh trên cây, mang đi tiêu hủy. Sau đó phun các loại thuốc có gốc đồng (nano đồng), gốc bạc (nano bạc), thuốc đặc trị virus như Aliette.
• Bón phân cân đối và hợp lý. Ưu tiên sử dụng phân bón có nguồn gốc hữu cơ. Trong mùa khô cần cung cấp đủ nước cho cây.
• Hạn chế trồng xen với các loại cây là vật chủ của rầy mềm như ớt, cà tím, khoai tây, thuốc lá, dưa chuột

Bệnh xoăn lá do virus trên cây chanh dây

Triệu chứng: Lá bị biến dạng, quăn queo rất nặng, kích thước lá nhỏ hơn bình thường, mép lá quăn vào trong, sẫm màu, dầy hơn và rất giòn. Cuống lá, lóng thân trở nên ngắn lại

Tác nhân gây bệnh: Do virus Papaya leaf curl (PLCV) hoặc Euphorbia Leaf Curl gây ra

Phương thức lây truyền: Bệnh lây lan thông qua trung gian là rầy phấn trắng (white fly) Bemisia tabacii.

Biện pháp quản lý và phòng trừ

• Sử dụng cây giống sạch bệnh, có nguồn gốc rõ ràng
• Khi cây đã nhiễm bệnh, cần nhổ bỏ mang đi tiêu hủy
• Sử dụng các loại bẫy côn trùng, bẫy rầy treo xen kẽ trong vườn
• Phun định kỳ các loại thuốc trừ sâu nhóm Monocrotophos, Imidachlorid
• Giai đượm ươm trồng, cấy ghép cần có được thực hiện trong nhà lưới, nhà kính hạn chế côn trùng xâm nhập
• Không trồng xen với các ký chủ của rầy trắng như thuốc lá, cà chua, các loại cây họ bầu bí
• Thường xuyên vệ sinh vườn tược thông thoáng, làm cỏ sạch sẽ.
• Bón phân cân đối, cung cấp đủ nước trong mùa khô để cây sinh trưởng mạnh tăng sức đề kháng

BỆNH DO VI KHUẨN TRÊN CÂY CHANH DÂY

Bệnh đốm dầu do vi khuẩn Pseudomonas passiflorae

Triệu chứng bệnh

• Bệnh gây hại trên lá, thân và quả gây ảnh hưởng đến năng suất, thậm chí chết cây nếu không xử lý kịp thời
• Trên lá bệnh xuất hiện các vết thương màu ô-liu tới màu nâu, bao quanh bởi vầng sáng màu vàng nhạt. Khi bệnh nặng sẽ dẫn đến rụng lá
• Trên thân non bệnh xuất hiện các vết lõm màu xanh đen, mọng nước, sau đó phát triển thành màu nâu sáng, có viền rõ ràng với phần không bị bệnh
• Trên thân già triệu chứng ban đầu là các nhỏ hình tròn màu xanh đậm, sau chuyển dần thành màu nâu sẫm, hơi lõm xuống. Bệnh dần lây lan đến các chồi non làm rụng chồi, chết cây
• Trên trái, bệnh làm xuất hiện các đốm tròn nhỏ, thô nhám, mảng lốm đốm mọng nước. Trái thường nhỏ, màu xanh tối, khi bệnh trở nặng sẽ làm thối trái, rụng non
• Bệnh thường xuất hiện vào cuối mùa mưa và trong suốt mùa khô

Biện pháp quản lý và phòng trừ bệnh

• Sau mỗi vụ thu hoạch, thu gom tàn dư của cây, tiêu hủy sạch sẽ để hạn chế mầm bệnh còn sót lại ảnh hưởng đến vụ sau
• Luôn vệ sinh vườn tược sạch sẽ, trồng cây với mật độ vừa phải (3m x 3m), không trồng quá dày
• Sử dụng chế phẩm sinh học Bio-Gavi hoặc sản phẩm tương đương để ngăn chặn sự phát triển của các loại vi khuẩn
• Thường xuyên kiểm tra vườn, nếu thấy cây nào có dấu hiệu bệnh cần nhanh chóng nhổ bỏ, tập trung tiêu hủy ngay
• Có thể kết hợp các biện pháp hóa học bằng cách phun các loại thuốc chứa các hoạt chất: Copper hydroxide, Copper Oxychloride +Kasugamycin, Copper Oxychloride 50% + Metalaxyl 8%, Ningnanmycin. Khi xuất hiện dấu hiệu bệnh

Bệnh héo rũ vi khuẩn Pseudomonas syringae

Triệu chứng bệnh: Có triệu chứng tương tự như bệnh đốm dầu, thường xuất hiện cùng hoặc sau khi cây bị đốm dầu.

Biện pháp quản lý và phòng trừ bệnh: Tương tự như bệnh đốm dầu

BỆNH HẠI DO NẤM TRÊN CÂY CHANH DÂY

Bệnh đốm nâu do nấm Alternaria passiflorae

Triệu chứng bệnh: Bệnh thường xuất hiện vào mùa xuân và đầu mùa hè. Khi cây gặp những cơn mưa đầu mùa và ra lá non.

• Trên lá: Ban đầu xuất hiện những đốm nhỏ màu nâu, sau đó lan rộng thành đốm lớn hơn, hình dạng không cố định, tâm màu sáng.
• Trên thân: Bệnh biểu hiện bằng những vệt thon dài màu nâu đen, vị trí gần nách lá hoặc gần gân lá. Một thời gian sau vết bệnh sẽ lan dần ra và bao quanh thân cây, phần ngọn bên trên sẽ bị héo, và chết dần
• Trên quả: Ban đầu xuất hiện những chấm rất nhỏ như đầu mũi kim, sau lớn dần thành những đốm tròn lõm ở giữa và có tâm màu nâu. Vỏ quả dần dần nhăn nheo, teo nhỏ rồi rụng

Tác nhân gây bệnh: Do nấm Alternaria passiflorae gây ra

Biện pháp phòng trừ

• Thường xuyên kiểm tra, cắt bỏ những cành bệnh, lá bệnh, cành còi cọc kém hiệu quả. Vừa làm giảm sự lây lan của bệnh vừa tạo sự thông thoáng giúp cây phát triển tốt hơn
• Phun phòng hoặc phun khi cây chớm bệnh bằng các loại thuốc chứa hoạt chất Azoxystrobin (Amistar 250SC); hoặc hỗn hợp thuốc Mancozeb + Metalaxyl-M (Ridomil Gold 68WP); Difenoconazole (Score 250EC); Chlorothalonil (Daconil 500SC); hoặc Thiophanate – Methyl (Topsin M 70WP)

Bệnh đốm xám do nấm Septoria passiflorae

Triệu chứng bệnh: Bệnh thường xuất hiện vào mùa hè và mùa thu. Khi thời tiết mưa nhiều. Bệnh có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất, thậm chí chết cây, và lan rộng nhanh chóng nếu không kịp thời xử lý

• Trên lá: Ban đầu là những đốm nhỏ màu nâu sáng sau đó lan rộng ra dẫn đến rụng lá
• Trên thân: Vết bệnh xuất hiện như trên lá, sau lan rộng thì lõm sâu vào thân, gây chết rũ phần bên trên
• Trên quả: Cũng từ những đốm nhỏ như trên lá và thân, sau lan rộng thành những đốm tròn, phần ở giữa khô, sáng màu

Tác nhân gây bệnh: Do nấm Septoria passiflorae gây ra

Biện pháp phòng trừ

• Thường xuyên cắt tỉa cành, tạo độ thông thoáng cho cây. Nhanh chóng loại bỏ các phần có dấu hiệu bệnh, tập trung tiêu hủy sạch sẽ
• Sử dụng các thuốc hóa học có chứa hoạt chất Azoxystrobin + Difenoconazole (Amistar top 325SC); Mancozeb + Metalaxyl – M (Ridomil Gold 68WP); Carbendazim (Carbenvil 50SC); Cuprous Oxide (Norshield 86.2WP) phun đều 2 mặt lá, phần thân và quả. Phun định kỳ hoặc phun khi cây bắt đầu có dấu hiệu bệnh

Bệnh thối hạch do nấm Sclerotinia sclerotiorum

Biểu hiện bệnh: Xuất hiện các hạch nấm màu đen, dễ bong tróc, khô cứng dẫn đến gãy các chồi non phía trên. Khi tấn công quả, bệnh thường xuất hiện các vết màu nâu nhạt, sau đó lan rộng bao phủ toàn bộ quả. Một thời gian sau xuất hiện các đốm đen, quả sẽ bị rụng hàng loạt. Bệnh thường lây lan từ mùa này sang mùa khác, do bào tử nấm còn tồn dư trên các bộ phận của cây. Khi gặp điều kiện thuận lợi sẽ phát triển trở lại (thường trong mùa mưa, khi độ ẩm cao, nhiệt độ 15-20 độ C)

Tác nhân gây bệnh: Do nấm Sclerotinia sclerotiorum gây ra

Biện pháp phòng trừ:

• Vệ sinh vườn tược, cắt bỏ các phần cây nghi nhiễm bệnh, tập trung tiêu hủy sạch sẽ.
• Vặt bỏ các lá già, lá gốc, tạo độ thông thoáng cần thiết, tránh để nước đọng ở gốc.
• Trồng cây với mật độ hợp lý, tránh trồng dày, nên cân đối và ưu tiên sử dụng các loại phân hữu cơ nguồn gốc sinh học.
• Sử dụng các loại thuốc chứa hoạt chất Iprodione, hoặc chế phẩm sinh học chứa nấm đối kháng Trichoderma spp.

Bệnh héo rũ do nấm

Biểu hiện bệnh: Phần gốc sát mặt đất, cổ rễ xuất hiện các vết bệnh màu nâu đen vòng quanh thân, cản trở nước và các chất dinh dưỡng truyền từ rễ lên nuôi cây, cây ban đầu sẽ vàng lá, còi cọc, rồi chuyển dần sang héo rũ và chết.

Tác nhân gây bệnh: Do sự phối hợp của các chủng nấm Fusarium avenaceum, Giberella, baccata, Gibberella saubinetii

Biện pháp phòng trừ:

• Bệnh thường xuất hiện vào mùa mưa, khi độ ẩm tăng cao. Do đó trong quá trình canh tác cần phải tạo độ thông thoáng cho cây, đặc biệt ở phần gốc. Nên vặt bỏ các lá gốc. Làm cỏ sạch sẽ quanh gốc và vun gốc trong mùa mưa, tránh nước đọng ở phần gốc cây. Ngoài ra hạn chế các tổn thương do nông cụ gây ra.
• Bệnh tốt nhất nên phòng, chữa trị rất tốn kém và khó dứt điểm. Có thể sử dụng các loại chế phẩm sinh học chứa nấm đối kháng trichoderma pha loãng tưới vào gốc, dùng dụng cụ sục hoặc trộn vào đất, kết hợp với các đợt bón phân hữu cơ, phân chuồng

Bệnh thối rễ do nấm

Triệu chứng bệnh:

• Bệnh do nhiều loại nấm tấn công đồng thời, ban đầu cây sẽ bị héo lá, lá chuyển dần sang màu xanh nhạt, rồi màu đồng, sau đó khô vào rụng, chồi non thường bị héo rũ, sau đó chuyển qua thối ngọn. Trên quả xuất hiện những vết bệnh lớn, màu xám. Lá và quả xanh của cây rất dễ rụng
• Phần rễ và gốc rễ chuyển sang đậm màu, sau thành màu đen, cản trở việc truyền nước và chất dinh dưỡng.
• Bênh xuất hiện quanh năm, nhưng có dấu hiệu rõ rệt nhất vào những tháng mùa mưa, khi độ ẩm tăng cao tạo điêu kiện thuận lợi cho nấm bùng phát.

Tác nhân gây bệnh do các chủng nấm Phytophthora cinnamomi, Phytophthora megasperma, Fusarium kết hợp với nhau

Biện pháp phòng trừ:

• Điều chỉnh chế độ tưới nước cho phù hợp, không nên để phần gốc quá ẩm ướt, đọng nước
• Sử dụng các chế phẩm sinh học chứa nấm đối kháng Trichoderma phun, tưới, sục hoặc trộn với phân hữu cơ vi sinh, phân chuồng lúc bón cho cây
• Phun xịt bằng các loại thuốc trị nấm gốc đồng, thuốc có hoạt chất Fosetum aluminium

BỆNH HẠI DO TUYẾN TRÙNG

Tuyến trùng rất nhỏ không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Dưới kính hiển vi tuyến trùng có bề ngoài giống như con giun. Chúng thường tập trung làm tổ ở phần rễ, nhằm mục đích hút chất dinh dưỡng, tạo nên các nốt sần đặc trưng trên rễ, gây tắc nghẽn hệ thống mạch dẫn, khiến cây còi cọc, thiếu chất, đôi khi héo rũ.

Ngoài ra tổ tuyến trùng còn là môi trường lý tưởng để các loại nấm tấn công, gây ra các bệnh như đã liệt kê ở phần trên.

Biện pháp phòng trừ:

• Đất mới khai phá không nên trồng chanh dây ngay, cần cày xới phơi đất ít nhất 3 tháng để loại bỏ tuyến trùng
• Đất trồng cà phê, trồng tiêu chuyến qua trồng chanh dây, cần trồng các loại cây màu ít nhất 1-2 vụ trước khi canh tác cây chanh dây.
• Hố trồng chanh dây cần được xử lý bằng chế phẩm sinh học Bio-Gavi hoặc sản phẩm tương tự 1 tuần trước khi trồng
• Lựa chọn giống kháng bệnh, được xử lý mầm bệnh đầy đủ.
• Trong quá trình canh tác, cần xử lý định kỳ bằng Carbosunfan, Ethoprophos theo liều lượng

Trên đây là một số bệnh hại trên cây chanh dây thường gặp nhất. Bài viết được biên tập dựa vào nội dung từ website hoinongdan.org.vn. Xin cảm ơn tác giả đã chia sẻ

Hiện tại vườn ươm Tiến Đạt có cung cấp giống chanh dây Đài Nông 1, đây là giống chanh dây cao sản, nguồn gốc từ Đài Loan được các kỹ sư Đài Loan ươm trồng và cấy ghép tại Việt Nam. Giống có nhiều ưu điểm nổi trội: năng suất cao, quả to, vị ngọt và thơm hơn giống chanh dây quả vàng, giá thu mua cao, giống còn có khả năng kháng bệnh tốt, phù hợp với thổ nhưỡng và khí hậu ở Việt Nam.

Bà con có nhu cầu mua cây giống xin liên hệ:

Vườn ươm giống cây trồng Tiến Đạt
Địa chỉ vườn ươm: 304/57/1 Nguyễn Lương Bằng, TP. Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk
Điện thoại: 0944 333 855 (Vui lòng gọi trước khi đến)

Tìm kiếm : benh mac cua o cay chanh day, cac loai sau benh tren cay chanh day, keo chanh day

The post Cách nhận biết và phòng trừ bệnh thường gặp trên cây chanh dây appeared first on VựaCâyGiống.